In industriële omgevingen is absenteïsme nooit een abstract cijfer. Het is voelbaar op de vloer, in de planning en via de druk op collega’s. Eén afwezige kan een volledige lijn beïnvloeden. Niet alleen operationeel, maar ook menselijk.
Tegelijk is het te eenvoudig om absenteïsme te reduceren tot motivatie of betrokkenheid. Soms gaat het om kleine blessures. Een misstap, een verkeerde beweging, fysieke belasting die zich opstapelt. Dingen die snel gebeuren en die deel uitmaken van de realiteit van het werk.
“Je mag dat niet herleiden tot één oorzaak,” zegt Christian Martinell, Head of Communications & Brand Europe bij Griffith Foods. “Afwezigheid is zelden één verhaal. Het is een combinatie van factoren, waarvan sommige heel tastbaar zijn en andere minder zichtbaar.”
De reflex: oplossingen zoeken bij de medewerker
Veel organisaties vertrekken vanuit dezelfde reflex. Ze kijken naar aanwezigheid, gedrag en engagement, en zoeken oplossingen op individueel niveau. Maar dat perspectief blijft vaak beperkt.
Want wat als het probleem niet alleen zit in motivatie, maar ook in hoe mensen hun werk, hun omgeving en hun rol ervaren? Wat als het eveneens gaat over duidelijkheid, context en verbinding?
“Voor ons begon het besef dat je eerst naar jezelf als organisatie moet kijken,” zegt Martinell. “Hoe duidelijk zijn we? Hoe consistent zijn we? Begrijpen mensen wat er van hen verwacht wordt en waarom dat ertoe doet?”
De echte uitdaging: alignment
In een organisatie met verschillende sites, teams en functies verspreid over meerdere landen is alignment geen evidentie.
Operators, techniekers en bedienden werken volgens verschillende ritmes. Ze ontvangen informatie op verschillende momenten, via verschillende kanalen en vaak ook met verschillende interpretaties. Wat bovenaan helder lijkt, komt onderaan geregeld gefragmenteerd binnen.
En precies daar ontstaat frictie. Niet uit onwil, maar uit een gebrek aan duidelijkheid.
“Je kan perfect een sterke strategie hebben,” zegt Martinell. “Maar als die niet op dezelfde manier wordt begrepen door iedereen, ontstaat er ruis. En die ruis vertaalt zich uiteindelijk in gedrag.”
Waarom klassieke communicatie hier tekortschiet
Traditionele interne communicatie is vaak opgebouwd rond het verspreiden van informatie. E-mails, presentaties, klassikale opleidingen en documenten die worden gedeeld of online beschikbaar worden gesteld.
In een industriële context werkt dat slechts gedeeltelijk. Een groot deel van de medewerkers zit niet achter een scherm. Informatie passeert via leidinggevenden of bereikt mensen op momenten waarop ze er simpelweg geen ruimte voor hebben.
Daar komt nog bij dat veel boodschappen abstract blijven. Zeker wanneer het gaat over strategie, verwachtingen en bedrijfswaarden. Ze worden misschien regelmatig herhaald, maar dat betekent nog niet dat ze ook echt begrepen worden.
“Je merkt dat mensen de woorden vaak wel kennen,” zegt Martinell. “Maar dat betekent niet dat ze ook voelen wat die woorden betekenen in hun dagelijkse werk.”
Waarom we het anders wilden aanpakken
Vanuit dat inzicht ontstond de nood om anders te communiceren. Niet met méér informatie, want die was al beschikbaar. Wel met meer helderheid, meer samenhang en vooral een manier om hetzelfde verhaal op een consistente en begrijpelijke manier tot bij iedereen te brengen.
Video werd daarin een belangrijk onderdeel. Het maakt het mogelijk om complexiteit te vertalen op een manier die tekst of presentaties eenvoudigweg niet kunnen.
“Je kan blijven uitleggen wat je bedoelt,” zegt Martinell. “Maar zodra mensen het kunnen zien en herkennen, bij voorkeur via collega’s, valt het veel sneller samen.”
Wat video mogelijk maakt
Video laat toe om verschillende lagen tegelijk te communiceren. Je kan tonen waar het werk gebeurt, wie erbij betrokken is, wat er verwacht wordt en waarom dat belangrijk is.
Het maakt abstracte concepten concreet en zorgt ervoor dat iedereen vanuit hetzelfde vertrekpunt kan starten, ongeacht functie, ploeg of locatie.
“Voor ons was dat cruciaal,” zegt Martinell. “Dat mensen niet afhankelijk zijn van hoe iemand anders het uitlegt, maar dat ze zelf kunnen zien en begrijpen.”
Daarnaast speelt nog een andere factor mee. Video brengt een menselijke laag in communicatie. Je ziet gezichten. Je hoort stemmen. Je voelt intentie.
En precies dat creëert nabijheid, zelfs binnen een grote organisatie.
Eén verhaal, op meerdere momenten
De kracht van video zit niet alleen in de vorm, maar ook in de herhaling. Hetzelfde verhaal dat terugkomt tijdens onboarding, in interne communicatie, in gesprekken op de vloer en tijdens momenten van verandering.
Zo ontstaat een communicatiehandvat dat als een herkenbare rode draad doorheen de organisatie loopt.
“Je hoeft het niet telkens opnieuw uit te vinden,” zegt Martinell. “Het gaat erom dat mensen het herkennen. Dat ze weten: dit is waar we voor staan. En dat we dat vervolgens consequent blijven uitdragen. Zo maak je vooruitgang en creëer je een betere werkplek voor je collega’s.”
Wat dat verandert
Door die aanpak verschuift het perspectief. Van controleren naar begrijpen. Van corrigeren naar ondersteunen.
Gesprekken worden concreter. Verwachtingen worden duidelijker. Mensen voelen beter waar ze deel van uitmaken.
Dat betekent niet dat absenteïsme van vandaag op morgen verdwijnt. De fysieke realiteit blijft bestaan. Werk blijft werk.
Maar de context verandert. En die context maakt een verschil.
“Je creëert een omgeving waarin mensen beter begrijpen waar ze staan,” zegt Martinell. “En dat heeft impact. Niet altijd onmiddellijk, maar wel structureel. Mensen beginnen die waarden zelf uit te dragen, letten meer op hun collega’s en verspreiden de boodschap op een organische manier verder. Change management is altijd een en-en-verhaal.”
De rol van communicatie
Wat dit project vooral duidelijk maakt, is dat communicatie geen afgeleide is van de organisatie. Het is geen laag die je er achteraf bovenop legt. Het is een essentieel onderdeel van hoe een organisatie functioneert. Hoe ze zichzelf uitlegt. Hoe ze verwachtingen verduidelijkt. Hoe ze mensen betrekt.
En uiteindelijk ook: hoe ze gedrag beïnvloedt.
“Communicatie is niet alleen wat we zeggen,” zegt Martinell. “Het gaat erom hoe mensen begrijpen wat er van hen verwacht wordt. En of ze zich daar deel van voelen en het zelf ook willen uitdragen.”
Slot
Absenteïsme los je niet op met één maatregel. Het vraagt een bredere blik. Op werk. Op mensen. Op de organisatie. En op de manier waarop al die elementen met elkaar verbonden zijn.
Soms begint die verbinding bij iets eenvoudigs: een verhaal dat eindelijk helder en consequent wordt verteld.